Podczas pożaru w bloku wychodź z mieszkania tylko wtedy, gdy droga do schodów jest wolna od dymu i ognia; jeśli korytarz lub klatka schodowa są zadymione, zamknij drzwi i pozostań w mieszkaniu, wzywając pomoc pod numerem 112. Nie korzystaj z windy, nie skacz z okna i nie próbuj przechodzić przez gęsty dym. Błędna decyzja może odciąć drogę odwrotu szybciej, niż uda się dotrzeć do wyjścia.

Co zrobić najpierw, gdy pojawi się pożar w bloku?

Najpierw oceń, czy możesz bezpiecznie opuścić mieszkanie: sprawdź drzwi i drogę do schodów, nie otwierając szeroko drzwi wejściowych. Jeśli klatka schodowa jest zadymiona albo gorąca, zostań w lokalu i zadzwoń pod 112. Nie trać czasu na pakowanie rzeczy ani szukanie źródła pożaru.

1. Jeśli ogień lub dym są w Twoim mieszkaniu i droga wyjścia jest wolna, ostrzeż domowników, wyjdźcie razem i zamknij drzwi za sobą, nie zamykając ich na klucz. Nie wracaj po przedmioty.
2. Jeśli pożar jest poza mieszkaniem, a korytarz jest czysty, opuść budynek schodami. Idź spokojnie, nie używaj windy i nie zatrzymuj się na klatce.
3. Jeśli na drodze ewakuacyjnej jest dym, nie wchodź w niego, nawet jeśli wyjście wydaje się blisko. Wróć do mieszkania, zamknij drzwi i wezwij pomoc.
4. Jeśli nie możesz wyjść, przejdź do pomieszczenia z oknem lub balkonem, zamknij drzwi oddzielające Cię od dymu i podaj dyspozytorowi dokładny adres, piętro oraz liczbę osób w lokalu.

Dzwoniąc pod 112, mów krótko i konkretnie: podaj adres, numer mieszkania lub piętro, miejsce zauważenia ognia, informację o osobach uwięzionych oraz swój numer telefonu. Nie rozłączaj się, dopóki dyspozytor nie zakończy rozmowy. Jeśli połączenie alarmowe nie jest możliwe, poproś o pomoc przez okno lub balkon, ale nie wychylaj się i nie próbuj schodzić po elewacji.

Kiedy zostać w mieszkaniu zamiast iść na klatkę schodową?

Jeśli korytarz lub klatka schodowa są zadymione, bezpieczniej może być pozostać w mieszkaniu odizolowanym od pożaru niż wchodzić w dym. Zamknij drzwi wejściowe i wewnętrzne, ogranicz przedostawanie się dymu przez szczeliny, a następnie zadzwoń pod 112 i wskaż ratownikom swoje położenie.

Dym utrudnia oddychanie i widzenie, a jego stężenie może szybko wzrosnąć. Nawet jeśli widać fragment schodów, nie oznacza to, że cała droga do wyjścia jest bezpieczna. Nie otwieraj drzwi na oścież, by „sprawdzić, co się dzieje”; gorące drzwi lub dym napływający z korytarza są sygnałem, by ich nie przekraczać.

• Przejdź do pokoju, który można oddzielić zamkniętymi drzwiami od zadymionej części mieszkania.
• Jeśli dym przedostaje się przez szczeliny, ogranicz jego napływ materiałem, który masz pod ręką. Nie traktuj tego jako ochrony przed pożarem ani powodu do opóźniania telefonu alarmowego.
• Utrzymuj kontakt z dyspozytorem i informuj go, jeśli zmienia się sytuacja lub ktoś potrzebuje pomocy medycznej.
• Uczyń swoją obecność widoczną dla ratowników, na przykład sygnalizując ją z okna. Nie wychodź na balkon, jeśli przedostaje się tam dym lub ogień.

Okno nie jest automatyczną drogą ewakuacji. Nie rozbijaj go ani nie wyskakuj, jeśli nie ma bezpośredniego polecenia służb; upadek z wysokości grozi ciężkimi obrażeniami, a otwarcie okna może w określonych warunkach zwiększyć napływ dymu lub powietrza do pożaru. Ocenę sytuacji i sposób ewakuacji z zewnątrz pozostaw strażakom.

Jak przygotować domowników przed pożarem?

Przygotowanie polega na ustaleniu prostych zasad, które każdy domownik potrafi wykonać bez szukania instrukcji. Warto wcześniej znać co najmniej jedną bezpieczną drogę do wyjścia, wiedzieć, kiedy z niej nie korzystać, i uzgodnić, gdzie spotkacie się po opuszczeniu budynku.

• Ustal sygnał alarmowy i podział ról. Każdy powinien wiedzieć, kto budzi dzieci, kto pomaga osobie wymagającej wsparcia, a kto dzwoni pod 112. Role muszą być wykonalne bez narażania kogokolwiek na wejście w dym.
• Sprawdź drogę do wyjścia. Zlokalizuj schody i wyjście z budynku. Nie zakładaj, że korytarz będzie bezpieczny w każdym pożarze; plan powinien obejmować także pozostanie w mieszkaniu i wezwanie pomocy.
• Wybierz miejsce spotkania. Uzgodnij je poza budynkiem, z dala od wejścia i dojazdu dla pojazdów ratowniczych. Dzięki temu łatwiej ustalić, czy ktoś pozostał w środku, bez ponownego wchodzenia do budynku.
• Przygotuj dzieci i gości. Wyjaśnij, że podczas alarmu nie wolno się chować, wracać po zabawki ani korzystać z windy. Gościom wskaż wyjście, gdy tylko jest na to bezpieczny moment.
• Uwzględnij ograniczoną mobilność. Ustal, kto i w jaki bezpieczny sposób może pomóc osobie starszej, z niepełnosprawnością lub małemu dziecku. Nie planuj samodzielnego znoszenia osoby po zadymionych schodach.
• Przetestuj czujki dymu i czadu. Sprawdzaj ich działanie oraz wymieniaj baterie i urządzenia zgodnie z instrukcją producenta. Czujka może wcześniej ostrzec o zagrożeniu, ale nie zastępuje ewakuacji ani telefonu alarmowego.

Przejścia, korytarze i drzwi nie powinny być zastawione przedmiotami, które utrudniają wyjście lub dostęp służbom. Nie przechowuj na drodze ewakuacyjnej wózków, rowerów ani innych rzeczy, które mogą zwęzić przejście. W razie wątpliwości sprawdź instrukcje przeciwpożarowe budynku i skontaktuj się z zarządcą.

Jakie wyposażenie pomaga strażakom podczas ewakuacji?

Strażacy dobierają wyposażenie do miejsca pożaru, widoczności, konstrukcji budynku i informacji o osobach zagrożonych. W zadymionych pomieszczeniach podstawowe znaczenie mają środki ochrony osobistej i aparat powietrzny, a do lokalizowania zagrożeń, podawania wody i dostępu do wyższych kondygnacji służą różne narzędzia ratownicze.

Wyposażenie nie zastępuje rozpoznania sytuacji. Strażacy oceniają, czy lepiej wejść do mieszkania, działać z zewnątrz, odciąć drogę rozprzestrzeniania się pożaru czy zabezpieczyć osoby pozostające w lokalach. Dlatego nie należy samodzielnie podejmować działań, które mogłyby utrudnić dostęp albo zmienić warunki pożaru, na przykład otwierając drzwi i okna bez potrzeby.

Skokochron nie jest planem ewakuacji z okna

Skokochron to specjalistyczny sprzęt wykorzystywany przez służby w określonych warunkach, a nie urządzenie, na które mieszkańcy powinni skakać z własnej inicjatywy. O jego zastosowaniu decydują ratownicy po ocenie wysokości, miejsca ustawienia, otoczenia i możliwości bezpiecznego przeprowadzenia działań.

Nawet jeśli skokochron znajduje się na miejscu, nie oznacza to, że każdy skok zakończy się bez obrażeń. Znaczenie mają między innymi wysokość, sposób lądowania, wiatr, przeszkody, stan osoby ewakuowanej i możliwość stabilnego ustawienia sprzętu. Nie wolno samodzielnie organizować skoku ani zachęcać do niego innych; należy stosować się do poleceń strażaków.

W działaniach ratowniczych występują też inne kategorie wyposażenia, w tym namioty wykorzystywane do zabezpieczenia akcji oraz skokochrony. Są to rozwiązania o odmiennych funkcjach, a sam namiot nie służy do ewakuacji z wysokości. Przykłady sprzętu z tej kategorii obejmuje dział sprzęt ratowniczy.

Jak postąpić, gdy w mieszkaniu są dzieci, seniorzy lub zwierzęta?

Osoby wymagające pomocy trzeba uwzględnić w planie przed zdarzeniem, ale pomoc nie może polegać na wejściu w zadymioną drogę. Jeśli wyjście jest bezpieczne, opiekunowie powinni działać według wcześniej ustalonego podziału ról; jeśli droga jest zadymiona, należy pozostać w mieszkaniu, wezwać pomoc i przekazać służbom dokładną informację o osobach w lokalu.

Dzieciom powiedz prostym językiem, że mają słuchać dorosłego, nie chować się i nie wracać po swoje rzeczy. Osobie z ograniczoną mobilnością warto zawczasu wyjaśnić, gdzie znajduje się telefon i jak przekazać ratownikom miejsce pobytu. Nie planuj ewakuacji przez balkon ani przenoszenia po schodach bez oceny, czy trasa jest wolna od dymu i ognia.

Zwierzęta również mogą opóźnić wyjście, jeśli dopiero podczas alarmu zacznie się ich szukać. Ustal wcześniej, kto odpowiada za ich wyprowadzenie, ale nie ryzykuj powrotem do zadymionego mieszkania. Przekaż strażakom, jeśli zwierzę zostało w środku.

Przykłady decyzji w różnych sytuacjach

Poniższe przykłady są ilustracyjne i nie opisują rzeczywistych interwencji. Pokazują, dlaczego decyzja zależy od warunków na miejscu, a nie od jednego schematu.

• Ogień w kuchni, a drzwi i korytarz pozostają wolne od dymu: domownicy mogą opuścić mieszkanie schodami, jeśli droga do wyjścia jest bezpieczna. Zbieranie dokumentów lub gaszenie pożaru kosztem opóźnienia wyjścia zwiększa ryzyko pozostania w lokalu, gdy warunki się pogorszą.
• Dym na klatce schodowej, brak ognia w mieszkaniu: mieszkańcy nie próbują przejść przez zadymienie. Zamykają drzwi, dzwonią pod 112 i podają piętro oraz liczbę osób; wejście w dym może odciąć im możliwość powrotu.
• Osoba poruszająca się na wózku i zadymiona droga ewakuacyjna: domownicy nie podejmują improwizowanego znoszenia jej po schodach. Pozostają w możliwie odizolowanym pomieszczeniu, wzywają pomoc i przekazują ratownikom dokładne informacje o miejscu pobytu oraz ograniczeniach ruchowych.

Najczęstsze błędy podczas pożaru w bloku

Największe ryzyko powodują działania, które opóźniają opuszczenie bezpiecznej strefy albo prowadzą mieszkańców w dym. W sytuacji pożaru trzymaj się prostych zasad: nie używaj windy, nie wracaj po rzeczy, nie skacz z okna i nie otwieraj drogi przez zadymiony korytarz.

• Korzystanie z windy: może ona zatrzymać się na kondygnacji objętej pożarem lub stać się niedostępna. Wybieraj schody tylko wtedy, gdy są wolne od dymu i ognia.
• Wchodzenie w dym „na chwilę”: ograniczona widoczność i pogarszające się warunki mogą uniemożliwić powrót. Jeśli droga jest zadymiona, zostań w mieszkaniu i zadzwoń po pomoc.
• Otwieranie drzwi bez sprawdzenia sytuacji: może doprowadzić do napływu dymu lub gorąca do mieszkania. Nie otwieraj szeroko drzwi, gdy czujesz ich nagrzanie lub widzisz dym po drugiej stronie.
• Powrót po telefon, dokumenty lub zwierzę: po opuszczeniu lokalu nie wracaj do środka. Przekaż służbom informację o osobie lub zwierzęciu, które pozostało w budynku.
• Blokowanie wejścia i dojazdu: po wyjściu oddal się od budynku i nie utrudniaj pracy ratownikom. Nie wracaj do strefy działań bez zgody służb.

Najczęściej zadawane pytania

Czy można ewakuować się przez balkon?

Balkon nie jest domyślną drogą ewakuacji i nie należy z niego skakać ani schodzić po improwizowanej linie. Jeśli nie możesz opuścić mieszkania bezpieczną drogą, zadzwoń pod 112, podaj swoje położenie i czekaj na instrukcje służb.

Czy mokry ręcznik zabezpiecza przed dymem?

Materiał przy szczelinie może ograniczyć napływ dymu, ale nie zapewnia ochrony przed pożarem ani nie zastępuje zamknięcia drzwi i wezwania pomocy. Nie opóźniaj telefonu alarmowego, próbując uszczelniać całe mieszkanie.

Czy należy otwierać okna, gdy mieszkanie wypełnia dym?

Nie ma jednej bezpiecznej odpowiedzi dla wszystkich sytuacji: otwarcie okna może pomóc w sygnalizowaniu położenia, ale może też zmienić przepływ powietrza i dymu. Zadzwoń pod 112 i wykonuj polecenia dyspozytora; nie wychylaj się i nie rozbijaj szyb bez wyraźnej potrzeby.

Co zrobić po wyjściu z budynku?

Odejdź w bezpieczne miejsce, nie blokuj dojazdu i nie wracaj do środka. Jeśli wiesz, że ktoś został w mieszkaniu, przekaż strażakom jego lokalizację, kondygnację i informacje o możliwych utrudnieniach.